กระทรวงเกษตรฯ เร่งพิจารณาอุทธรณ์จัดสรรสิทธินมโรงเรียนปี 2569 ให้จบภายใน 15-20 วัน พร้อมมอบ อ.ส.ค. ส่งนมชั่วคราวในพื้นที่ค้างจัดสรร 20 วัน ป้องกันเด็กขาดนม ขณะที่สหกรณ์โคนมแม่ออน จ.เชียงใหม่ เจอปัญหาสภาพคล่อง หลังคู่ค้าค้างจ่ายค่าน้ำนมดิบสะสมราว 70 ล้านบาท กระทบการจ่ายเงินสมาชิก

นายวิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยภายหลังเป็นประธานการประชุมคณะกรรมการอาหารนมเพื่อเด็กและเยาวชน ครั้งที่ 9/2569 ว่า ที่ประชุมได้ติดตามความคืบหน้าการจัดสรรสิทธิและพื้นที่จำหน่ายนมโรงเรียน การทำสัญญา และการจัดส่งนมในโครงการอาหารเสริม (นม) โรงเรียน ประจำปีการศึกษา 2569

ทั้งนี้ ที่ประชุมได้เร่งพิจารณาข้อพิพาทและคำอุทธรณ์ของผู้ประกอบการที่เข้าร่วมโครงการ รวมถึงกรณีผู้ประกอบการบางรายที่ยังมีเอกสารประกอบการพิจารณาคุณสมบัติไม่ครบถ้วน โดยกำชับให้พิจารณาตามหลักเกณฑ์อย่างรอบคอบ โปร่งใส และเป็นธรรมกับทุกฝ่าย

ที่ประชุมยังได้กำหนดกรอบเวลาเร่งรัดการพิจารณาคำอุทธรณ์ที่ค้างอยู่ทั้งหมดให้แล้วเสร็จภายใน 15-20 วัน เพื่อให้ผู้ประกอบการที่ได้รับสิทธิตัวจริงเข้าทำสัญญา และจัดส่งนมโรงเรียนต่อจากองค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย หรือ อ.ส.ค. ได้ทันทีหลังสิ้นสุดมาตรการชั่วคราว

โดยจะเร่งพิจารณากระบวนการอุทธรณ์ในกลุ่มพื้นที่ 1 และ 2 ให้แล้วเสร็จก่อน จากนั้นจึงจัดสรรสิทธิคงเหลือให้ผู้ประกอบการที่ประสงค์ขอรับสิทธิเพิ่มเติมตามลำดับ

นอกจากนี้ ที่ประชุมยังมีมติให้ อ.ส.ค. เข้าจัดส่งนมเป็นการชั่วคราวในพื้นที่ที่ยังรอการจัดสรรสิทธิ เป็นระยะเวลา 20 วัน โดยเฉพาะสิทธิคงเหลือรวมกว่า 61.892 ตันต่อวัน เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดภาวะขาดแคลน และให้เด็กนักเรียนได้รับนมดื่มอย่างต่อเนื่อง

ส่วนแนวทางการจัดซื้อนมโรงเรียนชนิดยูเอชที หรือ UHT ในช่วง 30 วันแรกของการเปิดภาคเรียน จะดำเนินการตามความสมัครใจและข้อตกลงร่วมกันระหว่างหน่วยจัดซื้อกับผู้ประกอบการ

ขณะเดียวกัน นายนิรันดร์ มูลธิดา อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ เปิดเผยภายหลังนางสาวปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมสหกรณ์โคนมแม่ออน จำกัด อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่ ว่า สหกรณ์ดังกล่าวมีการดำเนินงานได้มาตรฐานตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ โดยฟาร์มโคนมของสมาชิกทั้งหมดได้รับมาตรฐาน GAP

สหกรณ์โคนมแม่ออนยังมีศูนย์ผสมอาหารสัตว์ ศูนย์ผลิตอาหารข้นและอาหารหยาบ รวมถึงเชื่อมโยงเครือข่ายสหกรณ์และเอกชนในการจัดหาวัตถุดิบ เช่น ข้าวโพดและฟางข้าว เพื่อผลิตอาหารโคสำรองในช่วงขาดแคลน

ที่ผ่านมา กรมส่งเสริมสหกรณ์ได้สนับสนุนเครื่องผสมอาหารข้น มูลค่า 1.47 ล้านบาท รถแทรกเตอร์ มูลค่า 1.64 ล้านบาท และเครื่องอัดก้อนข้าวโพดสำหรับใช้เป็นอาหารโค มูลค่าประมาณ 300,000 กว่าบาท พร้อมตั้งงบปี 2570 จัดซื้อรถบรรทุกน้ำนมดิบแบบสแตนเลส 10 ล้อ มูลค่า 3.8 ล้านบาท

นายสนั่น ใจคำมูล ประธานกรรมการสหกรณ์โคนมแม่ออน จำกัด กล่าวว่า ปัจจุบันสหกรณ์มีสมาชิกทั้งหมด 102 ราย โดยมีสมาชิกส่งน้ำนมดิบ 94 ราย ปริมาณน้ำนมดิบเฉลี่ย 24 ตันต่อวัน จากแม่โคนมทั้งหมด 2,600 ตัว และฟาร์มสมาชิกทั้งหมดได้รับมาตรฐาน GAP

สหกรณ์จำหน่ายน้ำนมดิบอย่างเดียว ยังไม่มีการแปรรูป โดยทำ MOU ซื้อขายน้ำนมดิบกับบริษัทเอกชน 19 ตันต่อวัน ส่งขายให้เชียงใหม่ เฟรช มิลค์, ซีพี และดัชมิลล์ ในราคา 22.75 บาทต่อกิโลกรัม อีกส่วนหนึ่งส่งขายให้โฟร์โมสต์

อย่างไรก็ตาม ปัญหาหลักขณะนี้คือสหกรณ์ขาดสภาพคล่อง ทำให้ต้องค้างจ่ายเงินแก่สมาชิก หลังบริษัทคู่ค้าน้ำนมดิบ โดยเฉพาะเชียงใหม่ เฟรช มิลค์ ขาดสภาพคล่องและค้างจ่ายค่าน้ำนมดิบสะสมราว 70 ล้านบาท ส่งผลกระทบต่อเนื่องเป็นลูกโซ่

นายสนั่น ระบุว่า แม้คู่ค้าจะค้างจ่าย แต่สหกรณ์ยังต้องส่งน้ำนมดิบตาม MOU จึงต้องอาศัยเงินหมุนเวียนจากคู่ค้ารายอื่น เช่น ซีพี ดัชมิลล์ และโฟร์โมสต์ ที่ยังจ่ายเงินตามรอบปกติทุก 15 วัน พร้อมขอให้ภาครัฐเข้ามาดูแลผู้ประกอบการเอกชนที่รับซื้อน้ำนมดิบจากสหกรณ์โคนม เช่น สนับสนุนแหล่งเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำ เพื่อให้บริษัทนำเงินมาชำระค่าน้ำนมดิบแก่สหกรณ์และสมาชิก

ทั้งนี้ เชียงใหม่ เฟรช มิลค์ เป็นผู้ประกอบการรายใหญ่ที่รับซื้อน้ำนมดิบจากสหกรณ์โคนมในภาคเหนือตอนบนเกือบทั้งหมด เช่น สหกรณ์โคนมแม่ออน สันกำแพง แม่วาง และผาตั้ง เพื่อนำไปแปรรูปเป็นนมกล่องยูเอชที นมพาสเจอร์ไรซ์ นมอัดเม็ด และนมโรงเรียน