ยักษ์ขนมขบเคี้ยว “คาลบี้” ยอมทิ้งสีสันเอกลักษณ์ชั่วคราว ปรับแพ็กเกจจิ้งเป็นสีขาว-ดำ หลังวิกฤตสงครามอิหร่านทำญี่ปุ่นขาดแคลน “แนฟทา” กระทบอุตสาหกรรมพิมพ์สีและพลาสติกอย่างหนัก ขณะที่ค่ายรถยนต์-ผู้ผลิตอาหารจ่อคิวรับแรงกระแทกถ้วนหน้า

บริษัทยักษ์ใหญ่ด้านขนมขบเคี้ยวของญี่ปุ่นอย่าง “คาลบี้” ประกาศมาตรการฉุกเฉินตั้งแต่วันที่ 12 พฤษภาคม 2026 โดยจะเปลี่ยนบรรจุภัณฑ์สินค้า 14 รายการ รวมถึงมันฝรั่งทอดสูตรดั้งเดิม ข้าวเกรียบกุ้ง และธัญพืช ให้เป็น “สีขาว-ดำ” โดยจะเริ่มวางจำหน่ายตั้งแต่วันที่ 25 พฤษภาคมนี้เป็นต้นไป

สาเหตุหลักเกิดจากการขาดแคลน “แนฟทา” (Naphtha) ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์พลอยได้จากการกลั่นน้ำมันดิบ ที่ใช้ในอุตสาหกรรมกาว พลาสติก เรซิน และเป็นส่วนประกอบสำคัญของตัวทำละลายในหมึกพิมพ์สีอุตสาหกรรม

ผลกระทบจากสงครามอิหร่าน

วิกฤตครั้งนี้เป็นผลพวงโดยตรงจากการที่สหรัฐฯ และอิสราเอลทำสงครามกับอิหร่าน นำไปสู่การปิดล้อมช่องแคบฮอร์มุซมาตั้งแต่ปลายเดือนกุมภาพันธ์ ส่งผลกระทบต่อ Supply Chain ของญี่ปุ่นอย่างรุนแรง ดังนี้

• ต้นทุนพุ่งสูง เนื่องจากญี่ปุ่นนำเข้าแนฟทาจากตะวันออกกลางสูงถึง 40%
• สต็อกน้ำมันลดลง ทำให้คลังน้ำมันสำรองเชิงยุทธศาสตร์ของญี่ปุ่นลดลงจากที่เคยรองรับได้ 254 วัน เหลือเพียง 205 วัน (ข้อมูล ณ วันที่ 8 พฤษภาคม)

ภาคธุรกิจญี่ปุ่น “บาดเจ็บ” ถ้วนหน้า

ไม่ใช่แค่ คาลบี้ เท่านั้น แต่สงครามครั้งนี้กำลังสั่นคลอนเศรษฐกิจญี่ปุ่นในวงกว้าง

• Toyota คาดการณ์ว่ากำไรจากการดำเนินงานจะหายไปถึง 6.7 แสนล้านเยน (ราว 1.5 แสนล้านบาท) จากต้นทุนวัตถุดิบและค่าขนส่งที่พุ่งสูงขึ้น
• Toto ประกาศระงับคำสั่งซื้อห้องน้ำสำเร็จรูป เนื่องจากขาดแคลนพลาสติกที่ผลิตจากแนฟทา
• Mizkan ระงับการขายสินค้า 4 รายการและขึ้นราคา 20% เพราะขาดแคลนกล่องโฟมบรรจุภัณฑ์
• ธุรกิจท้องถิ่น ร้านเกี๊ยวซ่าแช่แข็งขาดแคลนถาดพลาสติก แม้แต่ “เซนโต” (โรงอาบน้ำสาธารณะ) หลายแห่งต้องปิดตัวลงเพราะสู้ราคาเชื้อเพลิงไม่ไหว

รัฐบาลเร่งหาทางออก – ภาคธุรกิจจ่อขึ้นราคา

นายกรัฐมนตรี ซานาเอะ ทาคาอิจิ ระบุว่าญี่ปุ่นกำลังเร่งกระจายความเสี่ยงโดยนำเข้าแนฟทาจากแหล่งอื่น เช่น สหรัฐฯ แอลจีเรีย และเปรู แทนที่ตะวันออกกลาง ขณะที่ผลสำรวจจากสมาคมอุตสาหกรรม Seidanren พบว่า

• 72.5% ของบริษัทสมาชิกมีแนวโน้มจะ “ขึ้นราคาสินค้า” หากสถานการณ์ยังไม่คลี่คลาย
• 42.2% อาจต้องปรับสเปกสินค้า เช่น การลดสีสันบนซองแบบ Calbee
• 35.3% อาจตัดสินใจหยุดจำหน่ายสินค้าบางรายการทันที

นักวิเคราะห์มองว่าวิกฤตครั้งนี้อาจเป็นจุดเปลี่ยนให้ธุรกิจญี่ปุ่นหันไปใช้วัสดุจากพืช (Plant-derived) หรือกระดาษและไม้ แทนพลาสติกจากปิโตรเลียมมากขึ้นเพื่อความยั่งยืนในอนาคต

อ่านข่าวต้นฉบับ: พิษสงครามอิหร่าน! Calbee เปลี่ยนซองเป็น ‘ขาว-ดำ’ หลังขาดแคลน ‘แนฟทา’ ทั่วญี่ปุ่น